Hoofdinhoud

Veelgestelde vragen

Kijk voor uitgebreide informatie over de energietransitie, windmolens, zonne-energie en andere vormen van duurzame energie op de landelijke website van de Regionale Energie Strategie

 

Filter

Klik op een van de onderstaande categorie├źn om te filteren.
Het project Wind- en zonne-energie Energietransitie Participatie

Het project

De Duurzame Polder is de verzamelnaam voor de Geffense, Lithse, Nulandse en Rosmalense polder, anders gezegd: de polder tussen Oss en ‘s-Hertogenbosch. Grotendeels valt de polder onder gemeente Oss, deels onder gemeente ’s-Hertogenbosch. Provincie Noord-Brabant en gemeenten Oss en ’s-Hertogenbosch willen duurzame energie opwekken in de duurzame polder via windmolens en zonnevelden.

Afgesproken is dat Nederland overschakelt naar duurzame energie. Deze energie wordt opgewekt op zee – dat regelt het rijk - en op land. Dat laatste regelen regionale energieregio’s. In de Regionale Energie Strategie (RES) hebben gemeenten aangegeven hoeveel duurzame energie ze in 2030 kunnen opwekken via nog te bouwen windmolens en zonneparken voor de periode van ongeveer vijfentwintig jaar.

 

De gemeente Oss heeft de ambitie om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Gemeente 's-Hertogenbosch heeft met het vaststellen van het bestuursakkoord 2022 haar ambitie van klimaatneutraliteit versneld naar uiterlijk 2045. In de energienota van de Provincie Noord-Brabant staat dat in 2030 al 50 procent van alle energie uit duurzame bronnen moet komen. In diverse onderzoeken komt het poldergebied voor beide gemeenten naar voren als een plek waar grootschalige opwekking van wind- en zonne-energie mogelijk is.

De Gemeente ’s-Hertogenbosch heeft in het Bestuursakkoord 2022-2026 vastgelegd dat zij voor 2030 16 windmolens wil realiseren in de Duurzame polder, binnen de bestaande randvoorwaarden. De windmolens moeten vóór 2025 vergund zijn. 

 

De Gemeente Oss heeft als doelstelling voor de Lithse en Geffense polder het realiseren van 0,514 PJ aan windenergie. Hoeveel windmolens precies nodig zijn om deze hoeveelheid energie op te wekken, hangt af van het type windmolens dat wordt gekozen en de opstelling van de molens. 

 

In de Duurzame Polder komen geen zonnevelden.

 

Bij deze opgave is een integrale gebiedsbenadering afgesproken waarin naast de energieambitie ambities voor onder meer landbouw, natuur, recreatie en cultuurhistorie een plaats krijgen.

 

De aarde warmt op, veel planten en diersoorten verdwijnen, de zeespiegel stijgt en we zien wereldwijd steeds meer extreme weersverschijnselen zoals hittegolven, droogte, bosbranden en overstromingen. Als we onze aarde leefbaar willen houden voor onze kinderen en kleinkinderen, moeten we anders gaan produceren en consumeren. Daarom nemen we maatregelen die bijdragen aan een beter milieu en een gezonde economie, zoals het verduurzamen van onze energiehuishouding. Dat betekent dat we veel meer energie duurzaam moeten gaan opwekken. Tot 2030 zijn windmolens – als werkpaard van de energietransitie - daarvoor een belangrijke bron.

 

De ontwikkelingen in de techniek helpen ons om projecten steeds slimmer én duurzamer aan te pakken. Het is goed dat er op meerdere manieren en door veel verschillende partijen wordt gewerkt aan innovaties voor het opwekken van duurzame energie. Op dit moment zijn enkel windmolens en zonnepanelen voldoende ontwikkeld om grootschalig te kunnen bijdragen aan het realiseren van onze energiedoelstellingen tot 2030, zoals afgesproken in het Klimaatakkoord.

Wanneer er daadwerkelijk windmolens in de polder komen, is nu nog niet precies te zeggen. Wat we wel weten is dat de windmolens vóór 2025 vergund en voor 2030 gerealiseerd moeten zijn. Beide gemeenten hebben zich hieraan geconformeerd. 

Dat is op dit moment nog niet bekend. De exacte aantallen en locaties komen aan bod in de ontwerpfase in samenspraak met belanghebbenden.

 

De Gemeente ’s-Hertogenbosch heeft in het Bestuursakkoord 2022-2026 vastgelegd dat zij voor 2030 16 windmolens wil realiseren in de Duurzame polder, binnen de bestaande randvoorwaarden. De windmolens moeten vóór 2025 vergund zijn. 

 

De Gemeente Oss heeft als doelstelling voor de Lithse en Geffense polder het realiseren van 0,514 PJ aan windenergie. Hoeveel windmolens precies nodig zijn om deze hoeveelheid energie op te wekken, hangt af van het type windmolens dat wordt gekozen en de opstelling van de molens. 

Naast windmolens en zonnevelden is gekeken naar het leggen van zonnepanalen op daken. Dit heeft de voorkeur boven zonnevelden in agrarisch of natuurgebied. Met succes, want doordat meer zonnepanelen op daken zijn gerealiseerd, zijn in de Duurzame Polder minder windmolens nodig. Maar met alleen daken vol zonnepanelen halen we de energiedoelstellingen van beide gemeenten niet. Daarom blijft opwekking van energie met windmolens nodig.

Windenergie opwekken gebeurt in Nederland voor het grootste deel op zee. Hiervoor zijn ambitieuze doelen opgenomen in het Klimaatakkoord. Dat is niet genoeg om ons doel te halen. Daarom is in het Klimaatakkoord afgesproken, dat we ook op land grootschalig zonne- en windenergie gaan opwekken.

De gemeenteraad van ’s-Hertogenbosch heeft eerder besloten om op zoek te gaan naar 100 hectare zonnevelden buiten de Duurzame Polder, om zo de opgave binnen de polder te verkleinen. Deze uitvraag heeft niet de gewenste 100, maar 50 hectare opgeleverd aan potentiële zonnevelden. Deze worden gerealiseerd. De resterende opgave nemen we mee in de vorm van windenergie. Windenergie vraagt veel minder ruimtebeslag dan zonne-energie en is te combineren met andere functies zoals landbouw en natuur.

 

De gemeente Oss heeft dit gebied aangewezen als grootschalig agrarische productiegebied met windturbines. De Duurzame Polder is voor de gemeente Oss dan ook vooral primair agrarisch gebied.

Het project  doorloopt de volgende fasen:

 

2018-2021

1.    De verkenning (al uitgevoerd)

Onderzoek of het gebied geschikt is voor het opwekken van grootschalige energie. Onderdeel is het in beeld brengen van de verschillende belangen.

 

Het besluit over de verkenningsfase is door de gemeenteraden genomen in oktober 2020 (’s-Hertogenbosch) en januari 2021 (Oss).

 

2022-2025

2.    Vervolgonderzoek: ontwerpend onderzoek en milieueffectrapportage
Wat zijn kansrijke inrichtingen en wat zijn de effecten voor mens, milieu en maatschappij? Tijdens de intensieve vervolgfase worden de mogelijke varianten, mogelijke gevolgen en belangen zorgvuldig in kaart gebracht. Dit gebeurt in nauwe samenspraak met de omgeving. Ook wordt bekeken op welke manier de omgeving (financieel) voordeel kunnen hebben van de opbrengsten van de energieopwekking. Dit leidt tot het vaststellen van een voorkeursalternatief. 

 

Planstudie: ruimtelijke procedure en vergunningen
Na het opstellen van varianten volgt een proces van beoordelen en afwegen dat zal leiden tot een voorkeursvariant. Dan is duidelijk hoe het gebied wordt ingericht, en welke kansen en zijn voor versterking van het gebied.

3.    Besluitvorming en verlenen van vergunningen

 

De gemeente nemen besluiten over de bouw van windturbines en kansen om de kwaliteiten in het gebied te versterken

 

2025-2030

4.    Realisatiefase: de uitvoering 
Fase waarin het gebied wordt ingericht en de windmolens worden gebouwd.

 

5.    Exploitatiefase 

Fase waarin het windpark wordt geëxploiteerd, onderhouden en beheerd.

 

6.    Afsluitingsfase: verwijderen
De windmolens produceren schone energie en worden daarna verwijderd. De kosten voor verwijdering zijn opgenomen in de business case.

De verkenningsfase vond plaats van 2018 tot en met 2021 en draaide om de vraag: is de polder tussen Oss en ’s-Hertogenbosch geschikt voor het opwekken van duurzame energie? Via bijeenkomsten hebben bewoners, bedrijven, belangenorganisaties en overheden hun belangen ingebracht. In het Eindrapport Verkenning Duurzame Polder (2020) staan onder andere:

  • Een overzicht van de belangen in de Duurzame Polder, zoals wonen, gezondheid,  landbouw, cultuur, recreatie en natuur;
  • Het verhaal van de polder: hoe het gebied door de eeuwen heen is veranderd;
  • De technische mogelijkheden voor het opwekken van zonne- en windenergie in de Duurzame Polder;
  • Een aantal perspectieven voor de ontwikkeling van de polder;
  • De mogelijke rol van de overheden bij de eventuele planvorming voor de bouw van windmolens en zonnevelden in de Duurzame Polder.

 

De besluitvorming over deze fase vond plaats in oktober 2020 (’s-Hertogenbosch)  en januari 2021 (Oss). Aanvullend heeft in mei 2021 de gemeenteraad van ‘s-Hertogenbosch de opgave bijgesteld voor het Bossche polderdeel naar aanleiding van het besluit over de RES 1.0.   

Wind- en zonne-energie

In 2020 heeft het RIVM Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu onderzoek gedaan naar wat bekend is over de gezondheidseffecten van windturbines. Uit dat onderzoek blijkt dat er een duidelijke relatie is tussen geluid van windturbines en hinder: hoe sterker het geluid (in dB decibel ) van windturbines, des te  groter de hinder ervan. Voor andere gezondheidseffecten zijn de resultaten van wetenschappelijk onderzoek niet eenduidig: deze effecten hangen niet duidelijk samen met het geluidniveau, maar soms wel met de ervaren hinder.

 

Kijk op de website van het RIVM voor meer informatie over. 

Participatie

Het betrekken van bewoners, initiatiefnemers en andere belanghebbenden, vinden de gemeenten en provincie van groot belang. Daarom wordt de omgevingsparticipatie, die in 2019 is gestart, verder doorgezet in de volgende fase vanaf 2022.

De gemeenten en provincie hebben de verkenning uitgevoerd in een uitgebreid proces van omgevingsparticipatie. Er zijn bewonersbijeenkomsten, themasessies met stakeholders en een gezamenlijke bijeenkomst met raads-, burger- en statenleden georganiseerd. Er is regelmatig overleg geweest met Wijk- en Dorpsraden, met initiatiefnemers en met belangenverenigingen in een Klankborgroep.

 

Communicatie heeft plaatsgevonden via bewonersbrieven (35.000 in de gemeente Oss en 17.000 in de gemeente ’s-Hertogenbosch), via sociale media, huis-aan-huis bladen en de officiële communicatiekanalen van de gemeenten. Er is een website met informatie over de Duurzame Polder (www.duurzamepolder.nl) en een Facebook- en Twitteraccount.

 

Een beschrijving van het Proces omgevingsparticipatie Duurzame Polder is toegevoegd aan het eindrapport Verkenning Duurzame Polder (2020). 

Energietransitie

De energietransitie betekent de overgang van stroom uit fossiele brandstoffen zoals gas, kernenergie en steenkolen naar volledig groene energie. Duurzame (groene) energie kennen we nu al vanuit zon, wind, biomassa en water. Het doel van de transitie is om een geheel duurzame energievoorziening te hebben in 2050 in Nederland, die dan voor 100% bestaat uit groene energie. Deze afspraken zijn vastgelegd in het Energieakkoord en opgenomen in het Klimaatakkoord.

Op 28 juni 2019 publiceerde het kabinet het Klimaatakkoord: de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). Het Klimaatakkoord heeft één doel: het verminderen van de uitstoot van broeikasgassen. We gaan met elkaar de CO2-uitstoot sterk verminderen: in 2030 met de helft ten opzichte van 1990.

 

Daarbij wordt niet alleen gekeken naar hoe we elektriciteit en warmte opwekken en gebruiken, maar ook naar de uitstoot van broeikasgassen in andere sectoren, bijvoorbeeld in de landbouw en in de industrie.

Één van de afspraken uit het Klimaatakkoord is dat 30 energieregio’s in Nederland onderzoeken waar en hoe het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) opgewekt kan worden. Maar ook welke warmtebronnen te gebruiken zijn zodat wijken en gebouwen van het aardgas af kunnen. Waar is ruimte en hoeveel? Zijn de plekken maatschappelijk gezien acceptabel en financieel haalbaar? In een Regionale Energiestrategie (RES) beschrijft elke energieregio zijn eigen keuzes. De gemeenten Oss en ’s-Hertogenbosch vallen onder de RES-regio Noordoost Brabant.

De energietransitie is niet voltooid na 2030. In 2050 is de ambitie om vrijwel alleen duurzame energiebronnen te gebruiken. Meer opwekken dan de opgave is daarom zeer wenselijk voor op opgave na 2030.

Kijk voor uitgebreide informatie over de energietransitie, windmolens, zonne-energie en andere vormen van duurzame energie op de landelijke website van de Regionale Energie Strategie